Bij een glazenwasser denkt u misschien eerst aan de ladder, de emmer of de telescoopsteel. Toch is er één klein hulpmiddel dat het vak misschien wel het meest heeft veranderd: de trekker. Met één rubberen blad haalt een glazenwasser water en vuil gecontroleerd van het glas. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar de moderne vorm bestaat nog geen eeuw.
Van zwaar metaal naar één soepel rubberen blad
Begin jaren dertig werkten glazenwassers met een veel zwaarder soort wisser. Een bekend model uit Chicago had een metalen constructie met twee stijve, roze rubberen bladen. Het gereedschap was degelijk, maar niet bepaald licht of vergevingsgezind. Wie de hoek of de druk niet precies goed had, liet water en strepen achter.
De Italiaanse glazenwasser Ettore Steccone zag dat het anders kon. Steccone was in 1896 geboren in Mongiardino Ligure en verhuisde in 1922 naar de Verenigde Staten. In Oakland werkte hij zelf op ramen en kende hij het probleem uit de praktijk: een glazenwasser heeft geen ingewikkeld apparaat nodig, maar een hulpmiddel dat zich goed aan het glas aanpast.
Zijn antwoord was een licht T-vormig gereedschap met één flexibel rubberen blad. Hij noemde het ontwerp de New Deal. Het verschil zat niet alleen in het gewicht. Het rubber kon onder verschillende hoeken en met verschillende druk tegen het glas blijven werken. Daardoor werd een strakke, streepvrije baan haalbaarder, ook als de beweging niet millimeter voor millimeter hetzelfde was.
Het patent van 1936
Steccone vroeg op 24 oktober 1936 patent aan op zijn verbeterde trekker. Het patent werd op 12 juli 1938 verleend onder nummer US 2,123,638. Dat jaartal wordt vaak kort weergegeven als “de trekker werd in 1936 uitgevonden”, maar nauwkeuriger is: het ontwerp werd in 1936 ingediend en in 1938 officieel gepatenteerd.
De eerste exemplaren maakte Steccone in zijn garage. Het verhaal gaat dat hij zijn collega J. Racenstein uitdaagde om het nieuwe gereedschap te proberen. Racenstein zou zijn hoed hebben ingezet dat het niet beter werkte dan zijn eigen trekker. Steccone liet hem het ontwerp gebruiken en gaf ook andere glazenwassers een exemplaar om uit te proberen. Op de eerste trekkers stond daarom de naam “at Racenstein”.
Dat soort verhalen zegt iets over hoe een vak verandert: niet door een brochure, maar doordat iemand op een echte werkdag merkt dat het gereedschap prettiger werkt. In het begin was Steccones bedrijf klein. Begin jaren vijftig kwam er een fabriek en groeide de naam uit tot een vast onderdeel van de professionele glazenwasserij. Het familiebedrijf bestaat nog steeds in de San Francisco Bay Area.
Meer dan een schoonmaakartikel
De trekker werd zo herkenbaar dat hij ook buiten het vak een rol kreeg. In 1936 zong George Formby in When I’m Cleaning Windows over het werk van een glazenwasser. En na de aanslagen van 11 september 2001 gebruikte Jan Demczur het handvat van een trekker om zichzelf en anderen uit een vastgelopen lift te bevrijden. Dat handvat wordt nu bewaard in het Smithsonian.
Dat zijn opvallende voetnoten, maar de echte betekenis is alledaagser. De trekker maakte het mogelijk om sneller, lichter en consistenter te werken. Daardoor konden glazenwassers meer ramen op een dag doen en werd professioneel glaswassen praktischer voor woningen, winkels en kantoren.
Wat wij er in Amsterdam aan hebben
Ook bij glasbewassing in Amsterdam blijft de basis verrassend eenvoudig: schoon water, het juiste hulpmiddel en een vaste techniek. Bij ramen op hoogte gebruiken wij daarnaast een telescoopsysteem met gedemineraliseerd water. De trekker komt vooral terug bij de afwerking en bij ramen die van binnen worden gewassen.
De techniek is in al die jaren niet vervangen door een truc. Een rubberen blad moet schoon zijn, de juiste spanning hebben en goed over het glas lopen. Bij ramen van woningen en bovenwoningen ziet u daarom vaak het verschil tussen “even afnemen” en echt netjes werken: de laatste baan bepaalt of het glas helder blijft of strepen laat zien.
Wilt u weten wat het bij uw woning kost? U kunt de kosten van een glazenwasser in Amsterdam vooraf bekijken en daarna zelf een afspraak plannen. De trekker is dan misschien al bijna negentig jaar oud, maar het idee erachter werkt nog elke dag.